Stawiany

Wieś położona na południowy wschód od Skoków, na skraju Puszczy Zielonki, przy drodze z Rejowca.

Wieś wzmiankowana w 1298 roku, pierwsze informacje o wsi dotyczą darowania jej klaryskom gnieźnieńskim przez Władysława Łokietka. Na początku XVII w. Stawiany należały do Latarskich, a w końcu XVIII w. wchodziły w skład dóbr skockich. W połowie XIX w. właścicielami była rodzina Kalksteinów, po nich Leonadr Brzeski (uczestnik powstań 1831 i 1863) a od 1902 r. jego wnuczka Celina Ponińska, która wyszła za mąż za Zygmunta Chłapowskiego z Turwi (wnuka Dezyderego Chłapowskiego z Turwi)

Obecnie w Stawianach zachował się park krajobrazowy (niestety zaniedbany) o pow. 5,65 ha z 2 poł. XIX w. ze stawem i starymi drzewami (głównie są to robinie akacjowe, jesiony i klony)

W parku wznosi się eklektyczny dwór z formie piętrowej wilii, z umieszczoną z boku ośmioboczną wieżą. W narożnikach fasady dworu wmurowane są kamienie z inicjałami FK czyli fundatora Ferdynanda Kalksteina i rokiem budowy – 1854.

W zabudowaniach położonego obok dworu folwarku znajduje się kuźnia (zbudowana z kamieni polnych) i piętrowy spichrz neogotycki z lat ok. 1860. We wsi przy głównej drodze stoi zespół czworaków, pochodzących przeważnie z poł. XIX w.

staw

Źródła:

www.polskaniezwykla.pl

www.polskiezabytki.pl

www.skoki.pl

Puszcza Zielonka i okolice. Przewodnik turystyczny Michał Preisler

Puszcza Zielonka. Paweł Anders