Niedźwiedziny

Wieś położona jest w powiecie wągrowieckim około 9 km na południowy wschód od Skoków, siedziby władz gminy, w niedalekiej odległości od rzeki Małej Wełny (dawniejsze nazwy: Wełnianka, Sława, Srela). Tworzy sołectwo obejmujące Dzwonowo, Dzwonowo Leśne i Miączynek. Należy do parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Rejowcu, w dekanacie kiszkowskim, w diecezji gnieźnieńskiej.

Etymologia nazwy nie jest filologicznie wyjaśniona. W znanych dotychczas dokumentach po raz pierwszy pojawiła się w 1252 i została zapisana jako Medwediscia. W wiekach późniejszych spotyka się formy Medzwad (XIVw.), Niedźwiada (XVI w.) Berenbusch, Behrenbusch i Bärenbusch (XVIII w.) aż wreszcie Niedźwiedziny (XX w.).

Etymologia ludowa tłumaczy nazwę tym, że okolica znana była z licznie występujących na tym terenie stad niedźwiedzi. Miały one tu dobre naturalne warunki życia: bujne lasy niedalekiej Puszczy Zielonka, dolinę rzeki Dzwonówki i jezioro Skrzynka (dziś zwane Jeziorem Dzwonowskim) oraz kilkanaście stawów.

Nie wiadomo jednak kiedy wieś powstała. Pierwsze pisane dowody na jej istnienie pochodzą z XIII wieku. Wówczas, w 1252 – jak podaje Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – książę poznański, Przemysł I bawił w miejscowości Medwediscia i nadał ją klasztorowi cystersów w Łeknie. Natomiast z czternastowiecznych dokumentów wynika, że ówczesnym właścicielem wsi Medzwad był Dzierżykraj z Dzwonowa. Miejscowość decyzją biskupa gnieźnieńskiego Jarosława na zjeździe w Żninie została przydzielona do kościoła w Dzwonowie, a pleban dzwonowski miał tam w posiadaniu dwa łany roli. Przez trzy wieki osada była niezamieszkana (pusta jak mówią źródła historyczne). Prawdopodobnie, jak podaje Edmund Calier – w wieku XVII, kiedy to w pobliskim Rejowcu a także w Skokach rządy sprawowali Rejowie, stał tu zbór luterański. W dokumentach Niedźwiada w parafii Dąbrówka Pobiedziska (dziś: Dąbrówka Kościelna) pojawia się ponownie dopiero w 1793. Wiadomo, że wówczas wieś należała do Antoniego Prusieckiego. W tym samym czasie pruski zaborca zmieniał nazwę na Berenbusch, Behrenbusch i wreszcie Bärenbusch.

Pod koniec XIX wieku, w 1885, można było wyróżnić folwark, liczący 4 domy i 50 mieszkańców oraz część włościańską (chłopską) – 13 domów i 134 mieszkańców (65 katolików i 69 ewangelików). Z początku XX wieku pochodzą istniejące jeszcze obiekty zewidencjonowane przez Ośrodek Dokumentacji Zabytków. Są to: zagroda nr 8 (murowany dom i murowany chlew) oraz dom nr 9 i nr 14.

Po odzyskaniu niepodległości nazwę wsi zaczęto zapisywać po polsku –Niedźwiedziny.

niedzw

Zródło:

http://gmina-skoki.pl

 http://grigor86.bikestats.pl (zdjęcie)